❄️ انواع فن یخچال ساید (کندانسور و اواپراتور) | راهنمای تخصصی ولتاژ و عیبیابی ۳ سیم
مقدمه: انواع فن یخچال ساید ، مهرههای اصلی سلامت برودت
در یخچالهای ساید بای ساید مدرن، فنها نه تنها وظیفه جابجایی هوا را دارند، بلکه با ارسال سیگنال به برد، نقش حیاتی در تنظیم دقیق دما و سلامت کمپرسور ایفا میکنند. خرابی فن اواپراتور (داخل فریزر) و فن کندانسور (پایین کنار کمپرسور) اصلیترین علت “سرد نکردن” و “سوختن کمپرسور” هستند.
ما در کارمانیا تعمیر، به عنوان متخصص الکترونیک، انواع فنها و سیستمهای کنترلی آنها را از نظر ولتاژ، عملکرد و نحوه ارتباط با برد اصلی بررسی میکنیم.
۱. 🌬️ انواع فن یخچال ساید بر اساس محل نصب و عملکرد
| نوع فن | محل نصب | وظیفه اصلی |
| فن کندانسور (Condenser Fan) | در قسمت پایین و پشت دستگاه، کنار کمپرسور | خنک کردن گاز مبرد داغ و کمپرسور. خرابی این فن باعث داغی کمپرسور و ارور برد اینورتر میشود. |
| فن اواپراتور (Evaporator Fan) | داخل محفظه فریزر، پشت پنل | دمیدن هوای سرد تولید شده توسط کویلهای اواپراتور به داخل محفظههای یخچال و فریزر. خرابی این فن باعث عدم انتقال سرما میشود. |
۲. 🔌 تقسیمبندی تخصصی انواع فن یخچال ساید بر اساس ولتاژ و ساختار سیم
در یخچالهای جدید، فنها از ساختار ساده AC خارج شده و به فنهای DC با قابلیت کنترل سرعت تبدیل شدهاند که عیبیابی آنها مستلزم تخصص برد است:
الف) انواع فن یخچال ساید ولتاژ متناوب (AC Fan – 220V)
- ساختار: معمولاً دارای دو سیم هستند (فاز و نول).
- ولتاژ: مستقیماً با برق شهری (۲۲۰ ولت) یا توسط رلهای از برد تغذیه میشوند.
- مزیت: سادگی و قدرت بالا.
- عیبیابی تخصصی: خرابی معمولاً ناشی از سوختن سیمپیچ موتور فن یا خرابی رله فرمان روی برد اصلی است.
ب) فنهای ولتاژ مستقیم (DC Fan – 12V, 13V, 15V, 18V)
- ساختار: دارای دو یا سه سیم هستند.
- ولتاژ: ولتاژ کاری آنها معمولاً بین ۹ تا ۱۵ ولت DC است و ولتاژ توسط مدار کاهنده روی برد اصلی تأمین میشود.
۳. 🚦 فنهای DC سهسیمه: پیچیدهترین و رایجترین نوع
فنهای سهسیمه (در برندهایی مانند الجی و بوش) پیچیدهترین نوع هستند و عیبیابی آنها نیاز به دانش الکترونیک دارد:
| شماره سیم | رنگ رایج | وظیفه تخصصی |
| سیم ۱ | قرمز | ولتاژ مثبت (VCC): ولتاژ DC مورد نیاز برای کارکرد فن (مثلاً ۱۳ ولت). |
| سیم ۲ | سیاه | نول (GND): سیم برگشت. |
| سیم ۳ | زرد یا آبی یا سفید | سیم سیگنال (Feedback/Pulse): پس از چرخش فن، سنسور اثر هال (Hall Sensor) داخل موتور، پالسهایی را به برد اصلی ارسال میکند. |
اهمیت سیم سیگنال (Feedback)
تخصص الکترونیک برد: اگر سیم سیگنال به درستی کار نکند، برد اصلی تشخیص میدهد که فن با سرعت مورد نیاز نمیچرخد یا اصلاً کار نمیکند. در نتیجه، ارور مربوط به فن (مانند ER F در الجی) صادر میشود. حتی اگر فن از نظر مکانیکی سالم باشد، مشکل در سیگنالدهی، منجر به نمایش خطا و توقف کارکرد دستگاه میشود.
- عیبیابی توسط متخصص برد: متخصص برای تشخیص دقیق باید ولتاژ سیمهای VCC را در حال کار و فرکانس پالسهای سیم سیگنال را توسط مولتیمتر تخصصی اندازه بگیرد.
۴. 🌡️ خرابی انواع فن یخچال ساید و عواقب آن بر کمپرسور خطی
تجربه (Experience): در سیستمهای ساید بای ساید (بهویژه کمپرسور خطی الجی و اینورتر بوش):
- خرابی فن کندانسور: منجر به افزایش دمای کمپرسور و نهایتاً خاموش شدن آن توسط برد اینورتر برای محافظت میشود. کارکردن کمپرسور در دمای بالا، عمر مفید آن را به شکل فاجعهباری کاهش داده و خطر سوختن نهایی را افزایش میدهد.
- خرابی فن اواپراتور: باعث میشود سرما در محفظه فریزر حبس شده و دمای یخچال گرم بماند (برودت به درستی به یخچال منتقل نمیشود)، در نتیجه دستگاه دائم کار میکند و باز هم به کمپرسور فشار میآید.
۵. 🔬 تفاوت ساختار اواپراتور و فن در برندها: از دمپر کانالی تا سیستم دو اواپراتور
تعداد و محل قرارگیری فنها و اواپراتورها، معماری سیستم برودتی را در برندهای مختلف تعیین میکند و روش عیبیابی متخصص را تغییر میدهد:
| ویژگی سیستم | الجی، جنرال الکتریک، دوو (سیستم کانالی) | سامسونگ (سیستم دو اواپراتور یا Twin Cooling) |
| تعداد اواپراتور | معمولاً یک اواپراتور اصلی در بخش فریزر. | دو اواپراتور جداگانه: یکی در فریزر (بزرگتر) و یکی در یخچال (کوچکتر). |
| فن اواپراتور | معمولاً یک فن در کنار اواپراتور فریزر که سرمای هر دو محفظه را تأمین میکند. | دو فن مجزا: یک فن برای اواپراتور فریزر و یک فن برای اواپراتور یخچال. |
| نحوه انتقال سرما | هوای سرد از فریزر از طریق یک کانال یا دمپر متحرک به محفظه یخچال هدایت میشود. | سرمای هر محفظه به صورت مستقل تولید و تنظیم میشود. |
| وظیفه دمپر هوا | دریچه دمپر بسته میشود وقتی بخش یخچال به دمای تنظیم شده برسد. خرابی دمپر میتواند باعث یخزدگی یا گرم شدن یخچال شود. | دمپر فیزیکی انتقال هوا بین دو محفظه وجود ندارد؛ تنظیم دما توسط خاموش و روشن شدن فنهای مجزا و سیستم دیفراست جداگانه هر اواپراتور انجام میشود. |
| زمان خاموشی فن | فن اواپراتور در دو حالت خاموش است: ۱. رسیدن به دمای تنظیمی. ۲. در طول فرآیند دیفراست (برفکزدایی). | فنها مستقل از هم کار میکنند و هر اواپراتور سیستم دیفراست جداگانه دارد که باید توسط متخصص به صورت مجزا عیبیابی شود. |
نکته تخصصی کارمانیا تعمیر:
تشخیص خطا: وقتی دستگاهی مانند الجی یا جنرال الکتریک سرد نمیکند، متخصص باید علاوه بر سلامت فن، وضعیت دمپر هوا را بررسی کند. اما در یخچالهای سامسونگ، خرابی فن یخچال کاملاً مستقل از فن فریزر بوده و باید سنسور دمای یخچال و اواپراتور کوچکتر آن بخش به دقت بررسی شود تا ریشه اصلی مشکل (سرمایش ناکافی یخچال یا فریزر) مشخص گردد.
۶. 💡 نکته فنی مهم: عملکرد فن در هنگام باز شدن درب
در تمام یخچالها و فریزرهای ساید بای ساید، سنسورهای مگنتی (مغناطیسی) در لبه درب تعبیه شدهاند که سیگنال باز بودن درب را به برد اصلی ارسال میکنند:
عیبیابی تخصصی: اگر فن اواپراتور در حالت بسته بودن درب کار نمیکند، علاوه بر ولتاژ فن، باید سلامت میکروسوئیچ یا سنسور درب نیز توسط متخصص چک شود؛ زیرا خرابی آن میتواند سیگنال “درب باز است” را ارسال کرده و به اشتباه فن را متوقف سازد.
عملیات ایمنی: در صورت باز بودن درب یخچال یا فریزر، فنهای اواپراتور (فنهای داخلی) معمولاً به طور خودکار خاموش میشوند.
دلیل خاموشی: این کار برای جلوگیری از دمیدن هوای سرد به بیرون (اتلاف انرژی) و مهمتر از آن، جلوگیری از پخش سریع رطوبت ورودی روی کویلها و برفکزدگی شدیدتر اواپراتور انجام میشود.
📞 تماس با متخصص تعمیر فن و برد یخچال ساید در کرمان
اگر یخچال ساید بای ساید شما صداهای غیرعادی میدهد، یا در حال نمایش ارورهای مربوط به فن است و شما به یک متخصص نیاز دارید که فراتر از تعویض ساده قطعه، توانایی عیبیابی مدار فرمان فن روی برد را داشته باشد، با ما تماس بگیرید.
متخصصین کارمانیا تعمیر، با تخصص در الکترونیک فنهای سهسیمه، آماده ارائه خدمات فوری در محل شما در کرمان هستند.
تلفن تماس: 09134964039
4 نظر
[…] تأمین برق مستقیم DC جهت راهاندازی موتور. […]
[…] فن اواپراتور و کندانسور […]
[…] فن فریزر (Evaporator Fan) […]
[…] تعمیر و تعویض فنهای هوشمند: رفع صدای ناهنجار و بهبود گردش هوا در طبقات. […]